| |
Bilgisayar kullanırken karşılaşabileceğimiz bazı zararları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
- Önemli dosyalarımızı, çalışmalarımızı kaybetmek
- Kurumunuza ve şahsınıza ait şifreler, kredi kartı bilgileri gibi gizli kalması gereken bilgilerin başkalarının eline geçmesi.
- Rahatsız edici pencerelerin, reklamların kontrolümüz dışında sürekli çıkması.
- Zararlı veya gereksiz programların sürekli arka planda çalışıp bilgisayarın performansını ve İnternet bağlantı hızını düşürmesi.
- Çevirmeli (Dialup) bağlantı kullanıyorsanız, başka servis sağlayıcılara isteğiniz dışında bağlantı kurularak ağır mali yüklerin yüklenmesi.
- Sizin adınıza başkalarına rahatsız edici mesajların gönderilmesi.
Karşılaşabileceğimiz Bazı Zararlı Programlar:
- Virüsler: Çalıştığında bilgisayarınıza değişik şekillerde zarar verebilen bilgisayar programlarıdır. Nasıl bir zarar vereceği virüsü yazan kişinin hayal gücüne kalmıştır. Bazı virüsler bize ait dosyaları silerken bazıları donanıma bile zarar verebilmektedir.
- Trojanlar: Bilgisayarları uzaktan kumanda etmeye yarayan kötü amaçla yazılmış programlardır. Trojan bilgisayara bulaştıktan sonra virüsü yazan kişinin bilgisayarınızı uzaktan yönetebilmesini sağlar, İnternet üzerinden gelen komutları bilgisayarınızda çalıştırır.
- Spyware programlar: Bedava olan, ancak ücret almak yerine reklam gösteren programlardır. Bu programların temel amaçları kuruldukları bilgisayarda bilgi toplamak (hangi siteye gidiyor, ne kadar orada kalıyor gibi) ve bu bilgileri bu programları yaratan kişilere göndermektir.
Nasıl Bulaşırlar:
- En yaygın bulaşma yolları Outlook, Msn Messenger vb. yollarla bize gönderilen mailler ve dosyalardır. Virüs yazarları, kullanıcıları aldatmak için virüslü dosyaları bilgisayarına virüs bulaşmış bir arkadaşının adıyla gönderebilirler, virüs programını bir resim dosyasına gömebilirler, uzantısını gizleyerek resim dosyası gibi gösterebilirler vs.
- İnternet'ten, güvenilir olmayan sitelerden indirdiğimiz veya çevremizden cd içinde aldığımız programlar.
- Güvenilir olmayan sitelere girmek bile bazen (eğer gerekli önlemler alınmamış ve ayarlar doğru yapılmamışsa) zararlı kodların çalıştırılması için yeterlidir.
Alınacak Önlemler:
- Mutlaka bir antivirüs programı kurulmalı ve mümkünse her gün güncellenmelidir. (Antivirüs programı olarak Kaspersky, Trend PC Cillin, Norton kullanılabilir. Ücretli olan bu programların dışında kişisel kullanım için bedava olan AntiVir Personal Edition programı da kullanılabilir.)
- Antispyware programı kurun ve belirli aralıklarla bilgisayarınızı temizletin. Bunu için Adaware programını kullanabilirisiniz. (Bu tür programların işlevi antivirüslerden farklıdır. Bu programlar istek dışı reklam gösteren, bizim ilgi alanlarımızı izleyip program üreticilerine gönderen programları etkisiz hale getirmektir. Sonuçta bazen reklam özelliği kaldırılan program çalışmaz duruma da gelebilir.)
- Bilgisayarımıza bir güvenlik duvarı (firewall) kurulmalıdır. Zone Alarm programı bu konuda en çok tutulan programlardan birisidir ve kişisel kullanım için de ücretsizdir. (Zone Alarm isteğimiz dışında bir program interneti kullanmaya kalkarsa bizi uyarır ve böylece ajan programların özel bilgilerimizi dışarı sızdırmasını engeller. Bunun dışında, dışarıdan bilgisayarımıza bir saldırı gerçekleştirilecek olursa yine bizi uyarır ve uzaktan bilgisayarımıza ulaşılmasını ve kontrolünü engeller.)
- İnternet sayfalarını açarken kullandığımız İnternet Explorer programı doğru yapılandırılmalıdır. Bu konuda şunlar yapılmalıdır:
- Araçlar/İnternet Seçenekleri/Güvenlik sekmesinde İnternet ve Yerel İntranet en az orta güvenlik seviyesinde olmadır. (Bunu yüksek olarak belirlenmesi güvenliğimizi artırsa da bazen yararlı kodların bile çalıştırılmasını engelleyebilir. Örneğin İLSİS sayfalarında sorun çıkabilir, çünkü bu sayfaların doğru görüntülenmesi için active-x denilen program parçalarının çalıştırılması gerekir. Yüksek ayarda bunlar çalıştırılmaz.)
- Araçlar/İnternet Seçenekleri/İçerik/Otomatik Tamamla' da Web Adresleri, Formlar ve Formlardaki Kullanıcı Adı ve Parolalar seçeneklerindeki onaylar kaldırılmalı ve Formları Sil, Parolaları Sil tuşlarına basılmalıdır. (Böylece bize ait gizli kayıtlar silinmiş ve bir daha kaydedilmemesi sağlanarak başkaların bilgilerimize ulaşma yolu tıkanmış olur.)
- Belirli aralıklarla Araçlar/İnternet Seçenekleri/Genel'de; Tanımlama bilgisi sil, Dosya sil, Geçmişi Sil tuşlarına basılarak önceden girdiğimiz sitelere ait kayıtların silinmesi de yararlıdır.
- Windows için çıkartılan yamalar geciktirilmeden bilgisayar kurulmalıdır. Bunun için Windows'un Otomatik Güncelleştirme özelliğinin açık tutulması ve bize Güncelleştirmeyi isteyip istemediğiz sorulduğunda olumlu cevap verilmesi yeterlidir. (Otomatik güncelleştirme açık değilse Bilgisayarım(Sağ tuş)/Özellikler/Otomatik Güncelleştirmeler/Otomatik veya bunun altındaki iki seçenek (Bana bildir, seçememe izin ver gibi) seçilebilir.
- Virüsler kendilerini korumak, silinmelerini engellemek için Sistem Geri Yüklemeyi kullanmaktadır. Bu yüzden bunun iptal edilmesi de yararlıdır. Bunun için Bilgisayarım simgesine sağ tıklayın, Özellikler/Sistem Geri Yükleme' deki "Bütün sürücüler' deki sistem geri yüklemeyi kapat" kutucuğunu işaretleyin. (Sistem geri sistem dosyalarının zarar görmesi durumunda yararlıdır aslında. Ama yukarıda sözü nedenle kapatılmalı, yedekleme için başka çözümler aranmalıdır.)
- Virüsler bilgisayarın her açılışında çalışacak şekilde ayarlarda değişiklik yaparlar. Açılışta otomatik yüklenen programları sürekli kontrol etmeli, şüpheli programların çalışması engellenmelidir. Bunun için Başlat/Çalıştır da metin kutusuna msconfig yazılıp Enter tuşuna basılır. Başlangıç sekmesindeki listeden şüpheli programların onaylarının kaldırılması gerekir. (Ancak gerekli programların onaylarının kaldırılmaması gerekir, yoksa bu programların da çalışmasını engellemiş oluruz.)
- İnternet Explorer kullanışlı olsa da, gerek yaygın olarak kullanılması, gerekse Microsoft firmasının yakın zamana kadar güvenliği başta gelen bir öncelik olarak görmemesi vb. nedenlerle en çok saldırılara hedef olan tarayıcıdır. Bu nedenle pek çok açığı da her geçen gün ortaya çıkmaktadır. Son zamanlarda yeni çıkan ve İnternet Explorer' dan daha kullanışlı bir web tarayıcısı (Mozilla Firefox) yaygın olarak kullanılıyor. Türkçe sürümü de mevcut olan bu tarayıcıyı kullanmak güvenliğimizi İnternet Explorer'a göre daha da artıracaktır.
|
|